Ebeveynlik Stilleri

İrem Lal Akdoğan

Ebeveynlik Stilleri

I See You - Clare Elsaesser

Ebeveynlik stilleri iki temel faktör üzerinde şekilleniyor: talepkarlık ve duyarlılık. Talepkarlık ebeveynlerin çocuğun davranışını ne ölçüde kontrol ettiklerini açıklıyor. Duyarlılık ise ebeveynin çocuğun duygusal ve gelişimsel ihtiyaçlarına ne kadar duyarlı olduğunu ifade ediyor. Bu iki temel eksene dayanarak kategorize edilmiş 4 temel ebeveynlik tarzı bulunuyor:


  1. Demokratik ebeveynlik:
Birçok araştırma ve uzmana göre, çocuğun gelişimi açısından en iyi ebeveynlik tarzı, çocuğa sıcak ve ilgili davranırken aynı zamanda ondan beklentiye sahip olunduğunda görülüyor. Demokratik ebeveyn stili olarak da bilinen bu tarz ile yetişmiş olan çocuk birçok olumlu özelliğe sahip olabiliyor. Bu özellikler arasında çocuğun daha aktif, daha bağımsız, mutlu olması bulunuyor. Aynı zamanda çocuğun şiddete eğilim gösterme ve psikolojik rahatsızlığa sahip olma olasılığı da azalıyor. Bu ebeveynlik çeşidinde ebeveynler çocuğa sınır koyarken nedenlerini belirterek çocukla açık bir iletişim kuruyor. Ebeveynlerin çocuk ile kurduğu açık iletişim sayesinde çocuk farkındalık geliştiriyor.

  1. Otoriter ebeveynlik:
Bu tarza sahip ebeveynler, kuralların ve emirlerin olduğu bir iletişim tarzını benimsiyor. Bu ebeveynlik tarzında çocuk sık sık cezaya maruz kalıyor ve bu kimi zaman fiziksel ceza dahi olabiliyor. Otoriter ebeveynlik çeşidi; çocuğu disiplin etmek için zorlayıcı, keyfi, emredici metotlara başvurabiliyor. Otoriter ebeveynlik çeşidinde çocukların ihtiyaçları karşılanmıyor. Bu sebeple bu ebeveynlik çeşidi ile yetişen çocuklar güvensiz ve mutsuz olabiliyor. Aynı zamanda bu çocuklar akademik anlamda başarısız bir performans sergilerken uyuşturucu bağımlılığı veya psikolojik sorunlar yaşamaya daha meyilli oluyor.

  1. İzin verici ebeveynlik:
Çocuğa karşı sıcak ve ilgili olsa da çocuğun isteklerine hayır diyemeyen, ona sınırlar çizmekte ve kurallar koymakta zorlanan kişileri belirtiyor. Bu ebeveynlik çeşidi ile yetişen çocuklar; kendilerini kontrol etmekte, kuralları uygulamakta, sosyal ve romantik ilişkiler sürdürmekte zorluk yaşıyor.

  1. İhmalkar ebeveynlik:
Bu ebeveynlik tarzına sahip ebeveynler çocuklarına sınır çizmiyor ve onlardan herhangi bir şey de beklemiyor. Çocuklarının ihtiyaçlarına karşı kayıtsız olan bu ebeveynler, psikolojik bir problem yaşıyor veya küçükken istismar ve ihmal gibi sorunlara maruz kalmış olabiliyor. Bu ebeveynlik stili ile yetişen çocuklarda dürtüsel davranışlar, psikolojik problemler ve bağımlılık geliştirme görülebiliyor.

[1] Li, A. (2020, December 22). 4 Types of parenting styles and their effects. Retrieved from: https://www.parentingforbrain.com/4-baumrind-parenting-styles/

Benzer yazılar

Bobo Doll Deneyi

Çocuğunuz hoşunuza gitmeyen bir şey yaptığında "Hep televizyondan öğreniyor böyle şeyleri!" diyor musunuz? O halde yazımıza göz atmalısınız.

Kendi Kendini Sabote Etmenin 5 Yolu

Bazen hedeflerimize ulaşma yolunda kendi kendimize engeller koyuyoruz. Zarar veren davranışları öğrenmek, onlardan kurtulmanın ilk adımı.

Tokat Atmanın Çocuğa Etkileri

"Alt tarafı bir tokat!" deyip geçmeli mi? Yoksa çocukları disipline etmek için başka yöntemler mi aranmalı? Bir tokat nelere yol açabilir?

Yeni Nesil (Helikopter) Ebeveynlik

Çocuğunuzun hayatını fazla kontrol etmeye çalışıyor olabilir misiniz? İyiliği için yapıyor olsanız da bu durum farklı sonuçlar doğurabilir.

Takılmak Nedir, Neden Takılırız?

Genelde üniversiteli gençler arasında yaygın olarak kullanılan takılma kavramının ve takılma davranışının özellikleri nelerdir?

Algılanan Partner Duyarlılığı

Partner duyarlılığı, partnerimizle olan yakınlığın geliştirilmesinde önemli bir yere sahip. Bu konunun detayları ve önerilerimiz yazımızda!

Taklit edilmek hoşumuza gidiyor!

Başkaları tarafından taklit edilmek, sözlerimizin tekrarlanması ya da tarzımızın geniş kitlelere yayılması hoşumuza gidiyor olabilir mi?

Zoru Oynayan İnsanlar Daha mı Çekici?

Mesajına hemen dönmemek, ilk adımı atmamak, hoşlandığını söylemek için beklemek"¦ Kaçan gerçekten de kovalanır mı? Cevabı yazımızda!

Neden Partnerimizin Özel Hayatına Karışırız?

Araştırmaya göre, insanların üçte ikisi partnerinin özel eşyalarını karıştırıyor. Merak duygusu mu güvensizlik mi, bu davranışın altında ne yatıyor?

Neden Çocuklarımızın Hayatına Burnumuzu Sokarız?

Çocuğunuz hakkında bilgi edinmek için eşyalarını karıştırıp günlüğünü okumayı mı planlıyorsunuz? Peki bu gerçekten iyi bir fikir mi?

Kaygı Hissettiğimizde Verdiğimiz 14 Olası Tepki

Hepimizin zaman zaman kendini kaygılı hissettiği oluyor. Peki kaygılı olduğunuzu verdiğiniz tepkilerden anlayabilir misiniz?

Kaygılı bağlanma ilişkiyi görünür kılma meylini artırıyor.

Partnerinizle fotoğrafınızı sosyal medyada paylaştığınızda motivasyonunuz ne oluyor? Peki bunun bağlanma stilimizle ilgisi ne?

Olumlu Ebeveynlik

Olumlu ebeveynler, çocuklarının gelişimine birçok yönden katkıda bulunuyorlar. Peki olumlu ebeveynliğin sırları ve püf noktaları nedir?

Çocuğuma Dürüstlüğü Nasıl Aşılayabilirim?

Çocuklukta yalan söylemenin yaygın görülen bir özellik olduğu biliniyor. Çocuğunuzu dürüst olması konusunda nasıl destekleyebilirsiniz?

Çocuk ve Ebeveyn Arasındaki Güç Mücadeleleri

Çocuk ve ebeveynler arasındaki güç mücadeleleri sanıldığı gibi yanlış değil! Peki bu süreçte ebeveynler nasıl davranmalı?

Çocuklar İçin Nezaketli Davranış Pratikleri

Nezaket her yaşta önemli! Bir ebeveyn olarak çocuğunuza başkalarına karşı nezaketli davranışlarda bulunmasını nasıl öğretebilirsiniz?

Duygusal İhmal: Ebeveyn Tipleri

Duygusal açıdan ihmalkar ebeveynler çocuklarına karşı duyarsız olup onları yalnız bırakıyor. Peki bu hangi ebeveynlik çeşitlerini içeriyor?

Engelli Bir Çocuğun Ebeveyni Olmak

Çocuğunun engelli olması, genellikle toplum içinde konuşulmayan konulardan biri. Peki engelli bir çocuk ebeveyni olmak nasıl bir deneyim?

İtiş-Kakış Oyunları

Çocukların en sevdiği oyunların başında itiş kakış oyunları geliyor. Kulağa pek de olumlu gelmeyen bu oyunlara göz atmaya ne dersiniz?

Ebeveynlerimiz Bizim Ebeveynliğimizi Nasıl Etkiliyor?

Ebeveynlerimizden gördüklerimizi çocuklarımız üzerinde uygulayabiliyor, onların ebeveynlik stillerini devam ettirebiliyoruz. Peki neden?

Çocuğumun Duyusal İhtiyaçlarını Oyunla Karşılayabilir Miyim?

Oyun çocuklara ne gibi faydalar sağlar? Çocuğunuzun duyusal ihtiyaçlarını oyunla karşılamasına nasıl yardımcı olabilirsiniz?

Farklı Ebeveyn Türlerini Gördüğümüz 3 Film

Ebeveynlerimizle ilişkimiz hayat boyu yakamıza yapışıyor. Bu ilişkilerin bizi nasıl etkilediğine dayanan filmlere dair yolculuğa çıkıyoruz.

Çocuğa İstenmeyen Davranışları İçin Ceza Vermek

Çocuğu cezalandırmak, istemediğiniz davranışlarını sona erdirmek için yerinde bir çözüm mü? Aileler başka hangi yöntemlere başvurabilir?

Sevginizi Geri Çekmeyin, Adaleti Güçlendirin!

Çocuğunuza sevginizi olabildiğince göstermenin, hissettirmenin ne gibi faydaları var? şefkat neden çocuklara iyi gelir? Detaylar yazımızda!

Çocuklarda Dürtüsel Davranışlar

Düşünmeden yaptığımız eylemleri içeren dürtüsellik davranışları çocuklarda sık görülebiliyor. Bu yazımızda çocuklarda görülen dürtüsel davranışları anlatıyor olacağız!

Çocuğumu Seviyorum ama Ebeveyn Olmayı Sevmiyorum

Çocuğumuzu seviyor ama ebeveyn olmayı sevmiyorsak ne yapmalıyız? Hem çocuğumuzu sevip hem de ebeveyn olmak istemeyebilir miyiz?

Ebeveynin Kaybından Sonra Ebeveyn Olmak

Ebeveynin kaybından sonra ebeveyn olmak, çocuk yetiştirme sürecine yeni zorluklar ekleyebiliyor. Bu durumdaki bireyler ne hissediyor, neler yaşıyor?

'İdeal' anne duyarlı anne midir?

Duyarlı annelik çocukların fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarına karşı duyarlı olmak olarak tanımlanıyor. Duyarlı anneliği neler etkiliyor?

Çocuğumu Bir Kardeşi Olacağına Nasıl Hazırlayabilirim?

Bir kardeşi olacağını bir çocuğa söylemenin en doğru yolu nedir? Farklı yaş grubundaki çocuklara kardeş haberinin nasıl verilebileceğini anlattık.

Evlat Edinme Konuşması Neden, Ne Zaman ve Nasıl Yapılmalı?

Evlat edinilen çocuğa durumu anlatmak ebeveynler için son derece stresli olabiliyor. Bu süreçte nelere dikkat etmelisiniz?

Romantik İlişkilerde Bakım Verme Davranışı

Bakım verme davranışı yalnızca ebeveyn-çocuk ilişkilerinde karşımıza çıkmıyor. Üstelik romantik ilişkilerimizde bu davranışlar çok faydalı olabiliyor!

Tek Çocuklar İle İlgili Doğru Bilinen Yanlışlar

Tek çocukların daha bencil ve şımarık olduğuna dair yaygın bir inanış bulunuyor. Peki bilimsel çalışmalar bu konuda ne diyor?

Annelikte Tükenmişlik

Ebeveynlik deneyimi, annelerde kimi zaman tükenmişlik hisleri yaratabiliyor. Peki bu his nasıl deneyimleniyor?

Çocuklarda Ahlak Eğitimi

Çocuklar için ahlakın ne olduğunu, neden gerekli olduğunu anlamak kolay değil. Bu konuda ebeveynlere bazı sorumluluklar düşüyor!

Çocuğum bir oyunu kaybettikten sonra ona nasıl yardım edebilirim?

Oyunları kaybeden çocuklar hayal kırıklığına uğrayabiliyorlar. İşte, bir oyunu kaybettikten sonra çocuğunuza yardımcı olacak öneriler!

Ebeveynlerin Pes Etme Hakkı Yok Mu?

Ebeveynler çocuklarına karşı tutarlı davranmalı dediğimizde bu onların üzerinde baskı oluşturuyor. Zaman zaman ebeveynlerin de pes edebileceğini kabul etmemiz gerekiyor.

Romantik İlişkilerdeki 10 Duygusal İhtiyacımız

Romantik ilişkilerimizde genellikle karşılanmasını beklediğimiz 10 duygusal ihtiyacı açıkladık. Siz bir ilişkiden neler beklersiniz?

Başkalarının Yararını Gözetmek Bize İyi Geliyor.

Başkalarının yararını gözetmeyi hedefleyen prososyal davranışların, kişisel iyilik halimizle ilişkili olduğu bulunuyor.

Neden İstemediğimiz Sevgi Bizi Bu Kadar Yoruyor?

Sevgi davranışları istenmeden maruz kalındığında fiziksel, duygusal ya da ilişkisel anlamda olumsuz sonuçlar ortaya çıkarabiliyor.

İlişkinizde Bu 5 Davranışı Göstermeyi Bırakın!

İstemeden yaptığınız bazı davranışlar ilişkinize zarar veriyor olabilir mi? Bu yazımızda ilişkilerinizde uyguluyorsanız gözden geçirmenizin iyi olacağı 5 davranıştan bahsettik.

Yaşam Enerjimizi Tüketen Bazı Davranışlarımız

Sıkça başvurduğumuz bazı davranışlarımız aslında enerjimizi alıp götürüyor. Sizin için bu davranışları listeledik.

Karşılanmamış İhtiyaçlar Kendini Nasıl Gösterir?

Karşılanmamış ihtiyaçlarımız, kendilerini farklı duygularla gösterebilirler.